وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
صفحه اصلياخبار فرهنگ سلامتپيام هاي سلامتيفیلم و تیزربازی های سلامتنرم افزارهای سلامتجدیدترین مطالب سلامتباورهای غلطروزهای سلامتآموزش همگانی تغذیه
صفحه اول
تماس با ما
RSS
شنبه ٢٦ آبان ١٣٩٧  -  
 » 
عنوان ها
جدیدترین اخبار
جدیدترین مطالب
اخبار > گرفتن مایع مغزی-نخاعی
 


نسخه چاپي  ارسال به دوست
 گاه انجام آزمایش بر روی گرفتن مایع مغزی-نخاعی ضروری است، اما باورهای نادرست نیز کم نیستند
  گرفتن مایع مغزی-نخاعی

گاه پزشکان برای تشخیص بیماری –به ویژه بیماری‌های عفونی که دستگاه اعصاب مرکزی یعنی مغز و نخاع را آلوده می‌سازند- ناچار به انجام آزمایشاتی بر روی مایع مغزی-نخاعی می‌شوند. اما، درست در همین زمان که تشخیص و درمان هر چه سریع‌تر ضرورت فوری دارد، برخی به دلیل باورهای نادرست اجازه انجام آن را نمی‌دهند. واقعیت این است که بیشتر این باورها ناشی از نبود آگاهی‌های کافی در باره این آزمون تشخیصی‌اند.

مایع مغزی-نخاعی چیست؟

مایع مغزی-نخاعی، مایع شفاف و بی‌رنگی است که در لابلای فضاهای داخل دستگاه اعصاب مرکزی و نیز پرده‌های مغز جریان دارد. این مایع، دارای مقداری پروتئین، قند و شمار اندکی سلول است و علاوه بر مغز در اطراف نخاع نیز جریان دارد.

مایع مغزی-نخاعی چه وظیفه‌ای در بدن دارد؟

یکی از کارکردهای اصلی این مایع، حفظ مغز در برابر ضربات وارد شده به جمجه است. در واقع، به دلیل شناور بودن مغز در داخل این مایع، هیچ یک از بخش‌های آن بلافاصله و به سادگی از ضربات وارد به جمجمه آسیب نمی‌بینند.

چرا پزشکان اقدام به گرفتن مایع مغزی-نخاعی می‌کنند؟

برای تشخیص بیماری‌های مغزی از جمله خونریزی‌های داخل مغز و بیماری‌های التهابی، بررسی مایع مغزی-نخاعی لازم است. علاوه بر این، گاه از این روش برای ترزیق برخی داروها به داخل فضاهای اطراف مغز و نخاع نیز استفاده می‌شود.

روش انجام کار

پزشکان به این کار LP می‌گویند که از دو حرف اول کلمات Lumbar Puncture به معنای سوزن زدن به ناحیه کمر، گرفته شده است. بری این کار، معمولا بیمار به پهلو می‌خوابد یا به حال نشسته می‌ماند و دستیار پزشک ستون فقرات خم می‌کند تا قضای بین مهره‌های کمر از پشت بازتر شود. پس از ضدعفونی کردن و آماده‌سازی محل مورد نظر، سوزن مناسبی را از لا به لای دو مهره کمری عبور می‌دهند تا نوک سوزن وارد فضای اطراف نخاع شود. سپس، چند قطره از مایع مغزی-نخاعی را گرفته، سوزن را خارج نموده و محل را پانسمان می‌کنند.

آیا مایع خارج توسط بدن جبران می‌شود؟

بله. در یک فرد طبیعی هر ساعت 20 میلی‌لیتر مایع مغزی-نخاعی تولید می‌شود. بدین ترتیب، می‌توان انتظار داشت که در فاصله کوتاهی مایع خارج شده کاملا جبران شود.

آیا گرفتن مایع مغزی-نخاعی خطرناک بوده و ممکن است به بیمار صدمه زند؟

گرفتن مایع مغزی-نخاعی در صورت رعایت کلیه اصول کار تقریبا بدون عارضه است. در حقیقت، شایع‌ترین عارضه آن بروز سردرد است که در بزرگسالان شایع‌تر از کودکان بوده و با کمی استراحت کاملا بهبود می‌یابد.

آیا گرفتن مایع مغزی-نخاعی ممکن است بر باروری فرد تاثیر گذارد؟

خیر. گرفتن مایع مغزی-نخاعی هیچ رابطه مستقیمی با باروری در آینده ندارد و این نیز یکی از باورهای غلط رایج است.

در چه موارد پزشکان موقتا از انجام LP (گرفتن مایع مغزی-نخاعی) صرف‌نظر می‌کنند؟

هرگاه پزشک تشخیص دهد که خم کردن ستون فقرات ممکن است برای بیمار مشکل ایجاد کند یا حال عمومی و سطح هوشیاری وی را بسیار وخیم ارزیابی کند، بلافاصله درمان را آغاز نموده و ممکن است انجام این آزمون تشخیصی را به آینده موکول کند. همچنین، اگر پزشکان نگران ضایعه موضعی در مغز و نخاع یا مشکلات انعقادی باشند نیز انجام LP به بعد موکول می‌شود. گاه لازم است نخست سی‌تی‌اسکن مغزی صورت گیرد تا شرایط داخل مغز پیش از انجام LP بهتر مشخص شود. به هر حال، نکته مهم این است که پزشکان تمام جوانب را جهت هر چه بهتر انجام دادن LP در نظر می‌گیرند و بیمار باید به آن‌ها اعتماد کند.

آیا لازم است بیمار بعد از انجام LP احتیاطات خاصی را در نظر داشته باشد؟

در بیشتر موارد و در صورتی که پزشک معالج دستور خاصی برای بیمار نداده، لازم نیست اقدام خاصی صورت گیرد. درد و ناراحتی بیمار در محل گرفتن مایع مغزی-نخاعی و احیانا سردرد وی با چند ساعت استراحت برطرف خواهد شد. پانسمان محل LP را می‌توان پس از 24 ساعت برداشت و بیمار (در صورتی که از سایر جهات ممنوعیتی وجود نداشته باشد) می‌تواند پس از 1 یا 2 روز حمام کند.

منبع دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی 307

 
 چهارشنبه ١٩ شهريور ١٣٩٣- ٠٨:٤٤ / شماره خبر: ١١٢٩٨٢
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج