وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
صفحه اصلياخبار فرهنگ سلامتپيام هاي سلامتيفیلم و تیزربازی های سلامتنرم افزارهای سلامتجدیدترین مطالب سلامتباورهای غلطروزهای سلامتآموزش همگانی تغذیه
صفحه اول
تماس با ما
RSS
پنج شنبه ٠٨ اسفند ١٣٩٨  -  
 » 
عنوان ها
جدیدترین اخبار
جدیدترین مطالب
اخبار > کارگران مبتلا به آزبستوزیس
 


نسخه چاپي  ارسال به دوست
 مزوتلیومای جنب و سرطان ریه
  کارگران مبتلا به آزبستوزیس

الیاف آزبست

آزبست یا پنبه نسوز از الیاف سیلیکات منیزیم و کلسیم است که به عنوان عایق حرارتی به کار برده می­شود. نام دیگر آن آمیانت است که در معادن به پنبه کوهی شهرت دارد.استنشاق غبار آن سبب بروز بیماری می شود که به آن آزبستوزیس می­گویند.

بیماری مزبور در کارگران معادن، کارگران مسئول حمل سنگ­ها از معادن به آسیاب­های مخصوص، کارگران کارخانه­های ریسندگی و بافندگی که مسئول تهیه نخ و پارچه­های مخصوص آزبست می­باشند، در عایق سازی لوله ها، مواد عایق كننده سطوح، تقویت مواد، ماده ضد آتش سوزی، ضد صوت، درمنسوجات، درلنت و كلاچ ترمز، دیوار های پیش ساخته، مواد كاغذی ضد گرما، درب­های ضد آتش، تركیبات اتصال دهنده، مواد چسبنده، تركیبات بتونه، عایق­های الكتریكی دیده می­شود. مصرف وسیع آزبست در صنایع عایق­سازی و ساختمان این آلودگی را بیشتر کرده است. این بیماری یک پنوموکونیوز است که منجر به فیبروز بافت بینابینی ریه با درجات متغیر از آزردگی محدود در قاعده ریه تا جوشگاه وسیع ریه می­گردد. این ماده چون یکی از مقاوم­ترین مواد در برابر گرما و آتش است در نتیجه در اکثر ساختمان­ها و کشتی­ها به عنوان ماده مقاوم در مقابل گرما و در ساخت جداره کوره ها به کار می­رود.

آزبست سبب دوام و استحکام سیمان و پلاستیک می­شود و در تهیه مواد نسوز کاربرد مهمی دارد. به دلیل استفاده در لنت ترمز و صفحه کلاج خودروها تمام افراد شهرنشین در معرض خطر آلودگی به آن هستند.

 

انواع آزبست

الف) کریزوتایل، همان آزبست سفید است، دارای الیاف سفید رنگ، نرم و کش­دار بوده و معادن اصلی آن در کانادا، روسیه واقع شده است.

ب) آموسیت، تیره رنگ و به رنگ قهوه­ای روشن و دارای الیاف محکم و شکننده است که در جنوب آفریقا یافت می شود.

ج) کروسیدولیت، به آزبست آبی معروف بوده و دارای الیاف محکم و آبی رنگ است که در جنوب آفریقا، استرالیای غربی و بولیوی یافت می­شود.

د) آنتوفیلیت، در فنلاند و آفریقا استخراج شده و دارای الیاف سفید و شکننده است.

مقاومت شیمیایی آزبست به ویژه در مقابل اسیدها، آتش، استحکام مکانیکی، نسبت زیاد طول به سطح مقطع، دارا بودن قابلیت ارتجاع و کششی مناسب از جمله خواص مهم آن می باشد.

 

واردات آزبست به ایران

اطلاعات بدست آمده نشان می­دهد كه واردات آزبست ایران از سال 1339، تاسال1390 حدوداً 4 برابر شده بود. بیش از نیمی از این مقدار از كشور روسیه تامین شده است. برزیل، قزاقستان و كانادا دیگر تامین كنندگان آزبست ایران هستند. دولت کانادا از آزبست استفاده نمی­کند، اما معادن آزبست در کانادا جزو بزرگترین معادن دنیا محسوب می­شوند و جزو صادر کنندگان آزبست به کشورهای جهان سوم و در حال توسعه می باشد.                              

حدود مواجهه آزبست

0.1 فیبر برمیلی­لیتر در میانگین زمانی 8 ساعته

 

آسیب شناسی

هر قدر رشته­های آزبست کوچکتر باشند، احتمال ایجاد بیماری بیشتر است. این رشته­ها علی­رغم طول زیاد، قادر به نفوذ به اعماق ریه می­باشند. عامل فیزیکی که سبب محدود کردن نفوذ به اعماق ریه می شود، قطر رشته هاست و به طول آنها ارتباطی ندارد. رشته­های آزبست در محل دو شاخه شدن مجاری آلوئولی نزدیک به  برونشیول های انتهایی رسوب می­کند. این رشته­ها توسط ماکروفاژها برداشته شده و از طریق سیستم موکوسیلیاری و سلول­های اپتیلیال تیپ I که  مسئول حمل رشته­ها با غشاء پایه و بعد از آن به فیبروبلاست­ها و  ماکروفاژهای انترستیشیل می­باشند، خارج می­شوند. برداشت رشته­های آزبست توسط فیبروبلاست­ها موجب پرولیفراسیون سلولی و افزایش تولید کلاژن می شود.


شرح بیماری

آزبستوز بیماری بی­سر و صدا و غافلگیرانه است و دوره پنهان در بین اولین تماس و ظاهر شدن علایم بسیار متغیر است. تنگی نفس اولین علامت بیماری است که پیشرونده است. سرفه در مراحل پیشرفته افزوده می شود.

مزوتلیومای جنب و سرطان ریه نیز از عواقب و عوارض ریوی آزبستوز است.

مزوتلیومای ریه شایع ترین توموری است که در اثر آزبست حاصل می­شود. به علاوه آزبست مسئول بروز تومورهای دیگر مانند تومورهای گوارش شناخته شده است.

ذرات ریز الیاف آزبست به طور طبیعی در جو، تقریبا کمتر از ۱۰ نانوگرم در متر مکعب است که تراکم گرد و غبار آن در محیط آلوده معادن و کارخانه­ها بیش از ۵۰۰۰ نانوگرم در متر مکعب می­رسد.

تاکنون مکانیسم دقیق ایجاد بیماری شناخته نشده است. بیماری­زایی، ناشی از آزاد شدن آهسته اسید سالیسیلیک یا یک واکنش ایمنولوژیک که از ذرات پوشیده شده با پروتئین تشکیل شده و به عنوان آنتی ژن عمل می کند، می باشد. یک فرضیه دیگر این است که فاگوسیتوز (بیگانه خواری) ناکامل رشته­های آزبست که احتمالاً سبب آزاد شدن آنزیم­های لیزوزومی از ماکروفاژها می­شود در ایجاد بیماری دخیل است. مواجهه‌ طولانی‌ مدت‌ با ذرات‌ ریز آزبست‌ به‌ هنگام‌ کارموجب بیماری می­شود. امکان‌ دارد تا 20 سال‌ از زمان‌ مواجهه‌ با آزبست‌ بگذرد و سپس‌ علایم‌ بیماری‌ ظاهر شوند.

 

عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

مشاغلی‌ که‌ در ارتباط‌ با آزبست‌ هستند.
تغذیه‌ نامناسب‌.
سیگار کشیدن.‌
سوء در مصرف‌ الکل‌.


رادیو گرافی قفسه سینه

شایع ترین اختلالات موجود در گرافی قفسه سینه پلاک­ها و ضخیم  شدن پلور می­باشد. پلاک­های پلور معمولاً دو طرفه می­باشد و به  صورت ضخیم شده در گرافی مشخص می­شود . تشخیص رادیولوژیک  آزبستوز به وجود لکه های نامنظم یا خطی بستگی دارد که معمولاً ابتدا در نواحی تحتانی ریه جلب توجه کرده و بعدا به موازات پیشرفت بیماری به سمت لوب­های میانی و  فوقانی ریه گسترش می یابد. ضخیم شدگی پرده پلور یکی از نشانه­های مشخص آزبستوز است که در گرافی قفسه  سینه به خوبی نمایان است. حساس­ترین تست برای تشخیص آزبستوز، HRCT  می­باشد.

 

علایم‌ شایع‌

علایم‌ اولیه‌:

·         تنگی‌ نفس‌

·         سرفه‌ای‌ که‌ یا بدون‌ خلط‌ است‌ یا خلط‌ کمی‌ دارد.

·         احساس‌ کسالت‌ عمومی‌

 

علایم‌ بعدی‌:

·         نامنظمی‌ خواب‌

·         بی‌اشتهایی‌

·         درد قفسه‌ سینه‌

·         خشونت‌ صدا

·         سرفه‌ خونی‌

·         علایم‌ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌

·         آبی‌ شدن‌ ناخن‌ها

 

عوارض‌ احتمالی‌ در اثر بیماری

·         بیماری‌ سل‌

·         نارسایی‌ قلبی‌ به‌ علت‌ بیماری‌ ریوی‌

·         روی‌ هم‌ خوابیدن‌ بافت‌ ریوی‌

·         جمع‌شدن‌ مایع‌ در فضای‌ جنب‌ (اطراف‌ ریه‌ها)

 

عواقب‌ مورد انتظار

این‌ بیماری‌ در حال‌ حاضر غیرقابل‌ علاج‌ است‌. اما علایم‌ را می‌توان‌ تخفیف‌ داد یا تحت‌ کنترل‌ در آورد.
تحقیقات‌ علمی‌ درباره‌ علل‌ و درمان‌ این‌ بیماری‌ ادامه‌ دارد. بنابراین‌ امید می‌رود درمان‌های‌ رو به‌ روز مؤثری‌ ابداع‌ شوند و نهایتاً بتوان‌ این‌ بیماری‌ را معالجه‌ نمود.

 

درمان‌

اصول‌ کلی‌

1.       سیگار کشیدن‌ را متوقف‌ کنید.

2.       در صورت‌ بروز هرگونه‌ عفونت‌ تنفسی‌، حتی‌ سرماخوردگی‌، به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید.

3.       اگر بیماری‌ پیشرفته‌ باشد، به‌ فکر نقل‌ مکان‌ به‌ یک‌ جای‌ گرم‌ و خشک‌ باشید.

4.       فیزیوتراپی‌ تنفسی‌ و یادگیری‌ روش‌های‌ آن‌

5.       روش‌های‌ تخلیه‌ نایژه‌ای‌ را فرا گیرید و به‌ کار بندید.

6.       از دستگاه‌ بخور خنک‌ برای‌ نرم‌ کردن‌ ترشحات‌ نایژه‌ای‌ استفاده‌ کنید تا این‌ ترشحات‌ راحت‌تر تخلیه‌ شوند.

7.       واکسیناسیون‌ آنفلوانزا و پنوموکک‌ (ذات‌الریه‌) را به‌ روز نگاه‌ دارید.

8.       از افرادی‌ که‌ دچار عفونت‌ هستند دوری‌ کنید.

 

داروها

·         آنتی‌بیوتیک‌ برای‌ عفونت‌

·         گشادکننده‌ نایژه‌ (استنشاقی‌ یا خوراکی‌) همراه‌ با استنشاق‌ درمانی‌ برای‌ باز کردن‌ لوله‌های‌ نایژه‌ای‌ تا حداکثر ممکن‌

·         برای‌ رفع‌ ناراحتی‌ خفیف‌ می‌توان‌ از داروهایی‌ مثل‌ استامینوفن‌ استفاده‌ نمود.

·         امکان‌ دارد اکسیژن‌ ضروری‌ شود.

 

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

·         در صورت‌ وجود عفونت‌، در رختخواب‌ استراحت‌ کنید.

·         پس‌ از آغاز درمان‌، با رو به‌ بهبود گذاشتن‌ علایم‌ فعالیت عادی‌ خود را از سر گیرید.

·         برای‌ حفظ‌ ظرفیت‌ ریه‌ باید ورزش‌ منظم‌ به‌ هر شکلی‌ که‌ قابل‌ تحمل‌ باشد انجام‌ داد.

 

پیشگیری‌

1.       به‌ هنگام‌ قرار گرفتن‌ در معرض‌ آزبست‌، از ماسک‌ حفاظتی‌ مناسب‌ یا هودی‌ که‌ با هوای‌ آزاد ارتباط‌ دارد استفاده‌ کنید.

2.       اقدامات‌ توصیه‌ شده‌ در رابطه‌ با مهار غبارهای‌ آزبست‌ را به‌ کار بندید.

3.       سیگار نکشید.

4.       یک‌ برنامه‌ منظم‌ ورزشی‌ داشته‌ باشید تا سلامت‌ قلبی،‌ تنفسی‌ شما حفظ‌ شود.

5.       برای‌ کارگرانی‌ که‌ در صنایع‌ آزبست‌ کار می‌کنند باید به‌ طور منظم‌ عکس‌برداری‌ با اشعه‌ ایکس‌ انجام‌ شود تا هرگونه‌ سایه‌ غیرطبیعی‌ در ریه‌ها شناسایی‌ شود. اگر در عکس‌ مشکلی‌ بود، فرد باید کار با آزبست‌ را رها کند حتی‌ اگر علامتی‌ وجود نداشته‌ باشد.

 

راهنمایی­های عمومی برای کاهش مواجهه اثرات آزبستوز

1- باید از جابجایی یا بر هم زدن الیاف آزاد شده اجتناب کرد.

2- محل كار با حصار یا دیواره­های موقتی ایزوله شود تا از پراكندگی فیبرها جلوگیری شود.

3- در صورت امکان از روش­های مرطوب برای كم كردن تماس استفاده شود.

4- هرگز از هوای فشرده برای تمیز كردن هوا استفاده نشود.

5- از جاروب كردن و یا روش­های تمیز كردن خشك دیگر استفاده نشود.

6- از لباس­های حفاظتی عرضه شده استفاده شود. لباس­های كار با لباس­های خانوادگی شسته نشود.

7- از وسیله حفاظت تنفسی مناسب استفاده شود.( وسایل تنفسی مجهز شده با كیفیت بالاEG.N100 همراه با فیلتر یا وسایل تنفسی هوا)، لذا وسایل تنفسی قابل عرضه و ماسك­های گردوغبار مناسب جلوگیری از تماس با آزبستوز نیستند.

8- مواد زاید و آشغال­های روی هم ریخته كه با آزبستوز آلوده شده­اند در ظروف در بسته جمع آوری شوند مطابق استاندارد

برای كارگرانی كه تماس قابل توجهی با الیاف آزبست داشته­اند یا تماس مداوم قابل توجهی با الیاف آزبست یا با سایر مواد آلوده به آزبست دارند باید به آزمایشات پزشكی آنان رسیدگی شود و با مراجعه به پزشك متخصص طب کار یا متخصص بیماری­های ریوی و انجام انواع آزمایشات روتین پزشكی اقدامات لازم انجام شود. كارگرانی كه در معرض مواجهه بوده­اند و هنوز سیگار می كشند باید حتما سیگار را ترك كنند.

 

اجرای تعهد حذف آزبست

اجرای کنوانسیون بین المللی استکهلم، باعث شد تا پاسخگوی برنامه حذف جهانی آزبست باشیم. و به همین دلیل ایران در سال 1993 به كنوانسیون روتردام پیوست. كشورهای عضو آن متعهد شدند تا در خصوص تجارت و حمل و نقل و مصرف برخی از مواد شیمیایی خطرناك اقدامات ایمنی خاصی را انجام دهند. البته تمامی انواع آزبست به جز كریزوتایل مشمول مواد شیمیایی این كنوانسیون هستند. بر طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست سال 1378در دوم مرداد ۱۳۷۹، مصرف آزبست در ایران از اول مرداد ۱۳۸۶ ممنوع شده‌است(یک اقدام هفت ساله مهلت حذف). در تبصره این مصوبه آمده ‌است که در صورتی که پس از ۴۴ سال محرز شود که برای تولید لوله‌های آزبست سیمانی از نظر فنی، اقتصادی و زیست محیطی جایگزین مناسبی برای آزبست یافت نشده‌است، این تصمیم در مورد لوله‌های آزبست سیمانی قابل تجدید نظر خواهد بود.                         

 

راهکارهای پیشنهادی برای ترغیب کارفرمایان برای جایگزینی آزبست

در بسیاری از سطوح برای کارفرما اهمیتی ندارد و مهم نیست که کارگر سرطان بگیرد وشاید موفق به پیگیری روند سلامتی کارگر هم نشود. اما وقتی مجبور باشد آزبست را که جزو ماده اولیه تولید یا ماده بینابینی است حذف نماید. اقدام به کنترل می نماید. لذا با پشتیبانی دولت که شامل:                                                                                 

—         تسهیلات بانکی

—         ارزان­ تمام شدن  لنت­های تولید شده بدون آزبست (مواد مصرفی جایگزین ارزان)

—         معافیت­های مالیاتی

—         یا اجبار به پرداخت جرایم

می باشد، شاید بتوان انگیزه کافرمایان را در جهت انجام اقدامات حذف کامل و جایگزینی برانگیخت.

 

عوامل مهم در عدم جایگزینی آزبست

—         فقدان تکنولوژی لازم در کشور.

—         کیفیت پایین محصول بدون آزبست و خریداری نکردن مردم از آن محصول در بسیاری از کارخانجات با توجه به سفارش مشتری محصول بدون آزبست تولید می­نمایند. اگر سفارش نباشد دوباره همه چیز  ر جای اول بر می­گردد.

—         گران قیمت بودن ماده جایگزین آزبست.

 

مثال­هایی از موارد حذف و یا استفاده ازآزبست در کشورطی گزارشی درسال1390:

- شرکتی که با ایران خودرو کار می کند ادعا دارد ایران خودرو محصولات آزبست دار از ما می­خواهد و گرنه ما تایید نمی­شویم.

- کارخانه x در دادگاه، لزوم قانونی حذف آزبست را به نفع خود تغییر داده است. شرکت x  تنها شركتی بود كه مورخ ....در بورس تهران صف خریدی به ارزش بیش از یك­صد‌میلیون تومان داشت.

- عدم استفاده از لوله­های آبرسانی در پروژه های شهری، شکایت  مردم  را  به همراه داشته است.

 

 مواد جایگزین آزبست

 

جایگزین

 

مواد آزبست دار

 

سیمان الیاف با استفاده از الیاف سلولزی، الیاف مصنوعی، تخته­های سقف گچی، سقف­های پلی استایرن، قرنیس گچی، ورقه­های با روكش فلزی، آجرنما، ­چارچوب­های گالوانیزه با تخته پلاستر یا سیلیكات كلسیم

تخته­های چوبی مسطح

 

ورقه­های آزبست تخت (سقفی، پارتیشن، سردر)

 

پرفشار:

لوله چدنی و آهنی، لوله پلی­اتیلنی پرفشار

لوله وینیل كلراید

لوله سیمانی تقویت شده با فولاد

لوله پلی استر تقویت شده با شیشه

كم فشار:

لوله سیمان سلولز

لوله سیمانی سلولزی/الیاف PVA

لوله­های سفالی(رسی)

لوله پلی استر تقویت شده با شیشه

لوله سیمانی تقویت شده با فولاد

 

 

 

 

لوله­های آزبست­دار سیمان

 

 

 

-306

 
 سه شنبه ٣١ تير ١٣٩٣- ١١:٢٦ / شماره خبر: ١١٠٩٥٤
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج